5. Wonen en bouwen

🎧 Luister naar dit hoofdstuk ingesproken door kandidaat Yvette Luhrs

BIJ1 wil dat iedereen in Nederland prettig, betaalbaar en veilig kan wonen. Wij beschouwen wonen dan ook als een recht. Jongeren en jonge gezinnen moeten binnen afzienbare tijd een woning kunnen vinden en ook ouderen en mensen met een beperking moeten een geschikte woning hebben. Voor alternatieve woonvormen en huishoudens met een niet-standaard samenstelling moet er beter beleid komen. Kwetsbare groepen voor wie nu vaak geen plek is, zoals bijvoorbeeld alleenstaande moeders en uitstromers vanuit de jeugdzorg, moeten ook veilig en prettig kunnen wonen. Dak- en thuisloze mensen gaan we helpen op een manier die bij hen past.

We willen ook dat er rechtvaardigheid komt op het gebied van wonen. Het kapitalistische systeem werkt ongelijkheid en onrechtvaardigheid in de hand, ook op het gebied van wonen. Deze discriminatie gaan we beter bestrijden. Wonen is voor veel mensen een enorme kostenpost en daar wordt door anderen grof geld aan verdiend. Wij vinden dat wonen niet over winst mag gaan. De waarde van een woning moet worden bepaald door de daadwerkelijke woonkwaliteit en niet door de marktwaarde. We bestrijden leegstand van woningen, speculatie met leegstaande panden en speculatie met bouwgrond. We stellen ook betere regels op voor huurders en gaan deze handhaven. Huurprijzen moeten te betalen zijn en de rechten van huurders moeten worden beschermd. Huurders krijgen ook meer zeggenschap over het verbeteren van woningen.

De energietransitie vraagt om een andere visie op het gebied van wonen en bouwen. Zo gaan we beleid richten op het renoveren en verduurzamen van woningen. Met oog op de mogelijke impact van klimaatverandering op zowel korte als lange termijn, wordt klimaatadaptief bouwen de norm. Als sloop en nieuwbouw niet te voorkomen zijn, moet het aantal sociale huurwoningen minimaal hetzelfde blijven. Kwesties als duurzaamheid en toegankelijkheid gaan een belangrijke rol spelen bij het afgeven van bouwvergunningen en huurwoningen met slechte isolatie en lage energielabels worden aangepast, zodat deze in 2030 niet meer bestaan of verhuurd mogen worden.

BIJ1 stelt de volgende oplossingen voor om te zorgen dat iedereen prettig, betaalbaar en veilig kan wonen.

  1. Het recht op woonruimte wordt wettelijk vastgelegd.
  2. De kostendelersnorm wordt afgeschaft.
  3. De verhuurderheffing wordt afgeschaft.
  4. De hypotheekrenteaftrek wordt afgeschaft.
  5. Makelaars, bemiddelaars of verhuurders die discrimineren, verliezen het recht om deze functies nog langer te beoefenen en worden strafrechtelijk vervolgd.
  6. De jaarlijkse huurverhoging wordt maximaal inflatievolgend.
  7. Het kraakverbod wordt opgeheven.
  8. Het bezitten maar onbenut laten van woningen en panden wordt verboden. Zo voeren we een woonplicht in en gaan we leegstand beboeten.
  9. We heffen een extra belasting op het bezit van woningen met een waarde boven de 500.000 euro.
  10. We zetten in op de bouw van meer sociale woningen, onder andere door grondbeleid in de vorm van actieve verwerving van private grond.
  11. Met actieve handhaving bestrijden we leegstand van woningen, speculatie met leegstaande panden en speculatie met bouwgrond.
  12. Bij het afgeven van bouwvergunningen worden toegankelijkheid, duurzaamheid en een klimaatparagraaf bepalende factoren.
  13. Zoveel mogelijk bestaande woningen worden geschikt gemaakt voor mensen met een beperking. Het VN Verdrag Handicap is hierin het uitgangspunt.
  14. (Lokale) overheden geven bij het beschikbaar stellen van grond voorrang aan sociale huurwoningen, in plaats van aan de hoogste bieder.

  1. Woningcorporaties worden genationaliseerd. We vormen regionale wooncoöperaties door het hele land, die democratisch zijn georganiseerd en zich ook daadwerkelijk richten op het socialer maken van sociale huurwoningen en wijken.
  2. Het huidige puntenstelsel voor huurwoningen wordt vervangen door een nieuw systeem gebaseerd op de daadwerkelijke woonkwaliteit van een woning.
  3. Huurcontracten voor onbepaalde tijd worden weer de norm. Tijdelijke huurcontracten zijn alleen nog in uitzonderlijke situaties toegestaan.
  4. We voeren een verhuurvergunning met kwalificatie-eisen in om huurders te beschermen tegen kwaadwillende verhuurders (huisjesmelkers).
  5. Huurders, individueel en als collectief, krijgen meer invloed op woningverbeteringen via initiatiefrechten.
  6. De sloop van woningen die nog te renoveren zijn wordt zoveel mogelijk voorkomen. Als sloop toch de enige optie blijkt, moet bij de nieuwbouw het aantal woningen in het sociale segment minimaal hetzelfde zijn als voorheen.
  7. Er wordt geen onderscheid gemaakt bij het opknappen, opfleuren en onderhouden van wijken. Gebieden met sociale huurwoningen hebben net zo veel recht op recreatie, bereikbaarheid en groen, zonder dat dit ten koste gaat van de status van sociale huur.
  8. Er komt een schadecompensatieregeling voor woningen met aardbevingsschade.
  9. De verhuurder wordt verantwoordelijk voor het opknappen van energie-onzuinige woningen. Het verhuren van woningen met labels G, F en E wordt niet langer toegestaan. Per 2030 dienen alle huurwoningen naar minimaal energielabel A of B te zijn gerenoveerd en zonder gebruik van aardgas verwarmd te worden.
  10. Er worden fondsen beschikbaar gesteld voor de verduurzaming van sociale woningen. Ook investeren we flink in het toegankelijk maken van sociale woningen.
  11. Er komt een nationaal plan om ook bij een veranderend klimaat voor iedereen veilige en toegankelijke huisvesting te garanderen. Hierbij wordt rekening gehouden met onder andere overstromingsgevaar, extreme hitte, kou en droogte. Ook wordt er speciale aandacht besteed aan de BES-Eilanden.
  12. Er wordt onderzoek gedaan naar de gevolgen en gevaren van extremer wordende omstandigheden zoals droogte, verlaagde grondwaterstanden en bodeminklinking voor bestaande bebouwing, natuur en dier. Er worden passende maatregelen getroffen om dit tegen te gaan.
  13. Huurders krijgen toegang tot een platform van onafhankelijke deskundigen in het geval van voortdurende schimmel- of vochtproblematiek.
  1. Er worden per direct voldoende gratis opvangplekken voor dak- en thuislozen gerealiseerd, ook voor zelfredzame dak- en thuislozen. Hierbij is individuele privacy een topprioriteit.
  2. Bestaande projecten zoals Housing First, waar dak- en thuislozen worden voorzien van een woning (indien nodig met individuele hulp), worden verder uitgebreid en tot norm gemaakt.
  3. Directe huisuitzettingen op basis van betalingsachterstanden worden verboden.
  4. Het recht van Roma en Sinti om in woonwagens te wonen wordt gerespecteerd en er wordt actief en ruimhartig meegewerkt aan het maken en faciliteren van woonlocaties.
  5. Voor de meest kwetsbaren komt er een extra categorie binnen de sociale huursector met huren die niet hoger zijn dan 350 euro per maand.
  6. Er komen meer mogelijkheden voor (samen)wonen zoals tiny houses en woongroepen.
  7. Bij transformatie van gebouwen moeten gemeenten ruimte bieden aan bewonersinitiatieven of innovatieve woonvormen.
Uitklappen
aan het laden

Terug naar de inhoudsopgave

6 Onderwijs en wetenschap

BIJ1-kleurenbalk