12. Landbouw, visserij en voedsel

🎧 Luister naar dit hoofdstuk ingesproken door kandidaat Petra Kramer

Het thema landbouw, visserij en voedsel hangt nauw samen met andere thema’s, zoals klimaatrechtvaardigheid en dierenrechten. Ook de positie van de agrarische sector als beroepsgroep is belangrijk. Deze verwevenheid maakt dit onderwerp extra uitdagend. BIJ1 neemt alle aspecten mee. Het samenwerken met de natuur en het streven naar duurzaamheid zijn hierbij leidend. BIJ1 wil sterk optreden tegen de verarming van onze natuur, zonder in te boeten aan voedselzekerheid en de bestaanszekerheid voor onze boeren en vissers. We willen klimaatverandering bestrijden, de landbouw en visserij verduurzamen en naar een duurzaam voedselsysteem. Boeren en vissers moeten in deze processen worden ondersteund.

De landbouw in Nederland ondervindt nu al de gevolgen van de klimaatcrisis en de uitbuiting van onze eigen grond. De gezondheid van de grond wordt extreem belast door overmatig gebruik en vervuiling. De biodiversiteit is uitgeroeid en het land heeft haar natuurlijke veerkracht verloren. Die veerkracht is nodig om te kunnen herstellen na moeilijke periodes, zoals droogte en extreme regenval. Daarom wil BIJ1 inzetten op circulaire landbouw.

Het doel van de Nederlandse landbouw zou moeten zijn dat we produceren wat we op kunnen eten. We willen af van de huidige situatie waarin internationale concurrentiepositie zo belangrijk is dat voedsel wordt vernietigd en kleine boeren in de problemen komen. De prijs van landbouwproducten wordt met behulp van subsidies laag gehouden, omdat we willen concurreren op de internationale markt. De subsidies zijn echter niet toereikend waardoor het onmogelijk is voor boeren om af te stappen van hun destructieve en vervuilende werkwijze.

Wij pleiten voor een omvorming van de landbouw waarin naar lokale behoefte wordt geproduceerd en stellen programma's op die de landbouw in 10 jaar tijd duurzaam maken. We moeten investeren in betaalbare verduurzaming van de sector voor een toekomstbestendige, circulaire landbouw. Ook is het van belang voor het behoud van de natuur die we nog bezitten, dat de veestapel sterk wordt ingeperkt en dat boeren worden geholpen mest om te zetten in minder stikstofhoudende vormen.

Ook de Noordzee heeft het zwaar. Er wordt momenteel gewerkt aan een Noordzee-akkoord, waarin naar voren komt dat de visserij moet verduurzamen en inkrimpen. Om de Noordzee de kans te geven zich te herstellen en aan te passen, is het van belang dat de vispopulaties blijven bestaan en de kans krijgen om te groeien.

Naast het basisrecht op zorg, wonen en onderwijs, vindt BIJ1 dat iedereen ook het basisrecht heeft op voedsel. De voedselzekerheid staat echter onder druk. Steeds meer mensen moeten gebruik maken van Voedselbanken en te veel kinderen gaan ‘s ochtends zonder eten naar school. In ons voedselsysteem gaat er veel fout. Gezond voedsel als groente en fruit is ruim 40% duurder geworden tussen 2000 en 2017, terwijl de lonen niet zo zijn mee-gestegen. En terwijl de één honger lijdt, verspilt Nederland jaarlijks honderden miljoenen kilo’s voedsel. Het voedselsysteem stemt vraag en aanbod dus niet op elkaar af, doet afbreuk aan ieders basisrecht op eten en stimuleert de verkoop van ongezonde producten. Dat moet veranderen.Wij stellen de volgende beleidsveranderingen voor op het gebied van landbouw, visserij en voedsel.

  1. We stellen programma’s op die de landbouw in tien jaar tijd duurzaam maken. Daartoe maken we subsidies vrij en komt er een hoge belasting op het gebruik van insecticiden en de uitstoot van methaan en CO2.
  2. Op dit moment produceren boeren voor meer dan 80% voor de export. Door sterker te richten op lokale productie verdwijnt veel vervoer en daarmee vervuiling. Dit gebeurt in samenspraak met de ecologisch agrarische sector.
  3. Grote (miljonairs)boerderijen worden in gemeenschapshanden gesteld om de voedselproductie veilig te stellen. Zo verzekeren we dat de agrarische sector veel meer voor binnenlandse consumptie gaat doen en minder beïnvloedbaar is door kapitalistische marktwerking.
  4. Er komt een verbod op giftige bestrijdings- en ontsmettingsmiddelen.
  5. De overheid gaat de productie van biologische en plantaardige producten actief ondersteunen. Hiertoe gaat de BTW op (biologische) groenten en fruit naar 0%.
  6. De overheid gaat in Europees verband actief optreden in het prijsbeleid van landbouwproducten.
  1. Momenteel wordt controle op vissersboten nauwelijks tot slecht uitgevoerd. Hierdoor krijgen vissers een vrijbrief om boven legale richtlijnen te vissen. Dit is eigenlijk een noodzaak om te kunnen blijven concurreren. Deze illegale overvisserij moet zwaar worden aangepakt: er komen streng gereguleerde zones waar visserij verboden wordt. Er komt een betere regulatie van wat er gevangen wordt.
  2. Boten moeten permanent hun radar aan laten staan, zodat hun locatie altijd duidelijk en controleerbaar is. Controle op vissersboten wordt geïntensiveerd, bijvoorbeeld door een extra onafhankelijke tak binnen de kustwacht in het leven te roepen. Deze tak is speciaal ingericht op het reguleren van de visserij.
  1. Voedselmonopolies worden verboden.
  2. We ontwikkelen een Nationaal Voedselzekerheidsplan, waarin de overheid meer controle neemt op de prijzen van voedsel en garandeert dat iedereen die in Nederland woont of verblijft altijd gegarandeerd is van voedsel. Dit plan wordt opgesteld in samenwerking met Voedselbanken, supermarkten en andere aanbieders van levensmiddelen.
  3. We gaan zoeken naar manieren om supermarktketens op te breken en te deprivatiseren met instelling van zelfbestuur door werknemers. Over basisbehoeften hoort niet een kleine groep veel winst te maken, vraag en aanbod moeten bovendien op elkaar worden afgestemd.
  4. Voedselbedrijven worden gestimuleerd om over te stappen op ecologische principes. Er komen wettelijke normen voor het maximale gehalte aan zout en suiker in producten.
  5. Gezond eten moet voor iedereen, ongeacht inkomen, toegankelijk zijn: de BTW op groente en fruit wordt verlaagd naar nul procent.
  6. Subsidies aan veehouderij worden in z’n geheel afgebouwd. In plaats daarvan worden subsidies aangewend om kleine en middelgrote boeren te ondersteunen in de omwenteling naar een plantaardig voedselsysteem.
Uitklappen
aan het laden

Terug naar de inhoudsopgave

13 Asiel en migratie

BIJ1-kleurenbalk