Op 25 oktober stemde het Europees Parlement tegen een wet voor betere reddingsoperaties van vluchtelingen en migranten* op de Middellandse Zee. Twee dagen later lost een Libische patrouilleboot schoten tijdens een reddingsactie van 90 mensen van SeaWatch. BIJ1 roept de Nederlandse regering op om zo snel mogelijk een menselijk migratiebeleid in te voeren.

De op vrijdag weggestemde motie behield het oproepen van EU-lidstaten om sneller te werken aan betere plannen om verdrinkende mensen in zee te redden en om reddingsschepen betere toegang tot Europese-havens te geven.

Gevestigd rechts werkt samen met extreemrechts in het Europees Parlement om betere hulp voor verdrinkende vluchtelingen te blokkeren. 18 duizend verdronken vluchtelingen is blijkbaar niet genoeg.
Amsterdam Bij1 duoraadslid Jazie Veldhuyzen

Een samenwerking van extreem-rechtse en centrum-rechtse partijen in het Europese Parlement zorgde ervoor dat de motie niet geaccepteerd werd met 290 stemmen tegen het voorstel en 288 stemmen voor. Nederlandse partijen die tegen stemden waren van de EPP (CDA, CU), van de ECR (SGP en FVD) en sommigen van de REG (VVD en D66). Voor de motie stemden Nederlandse leden van de S&D (PvdA), Greens/EFA (GL), GUE-NGL (PvdD), en sommigen van de REG. Opvallend is dat drie leden van de PvdA niet hebben gestemd, namelijk Kati Piri, Agnes Jongerius en Vera Tax en wanneer die wel hadden gestemd was het voorstel aangenomen.

Bewapende patrouilleboot: veilige reddingsactie?

Twee dagen na de stemming kreeg de NGO SeaWatch te maken met een zwaarbewapend Libische patrouilleboot , terwijl ze probeerden een boot met 90 mensen te redden. De patrouilleboot schoot in de lucht en in het water. Niemand raakte gewond, maar het zorgde voor enorme stress en een gevaarlijke situatie onder de betrokkenen op zee.

De afgelopen jaren kampten verschillende NGO reddingsschepen met tegenwerking vanuit EU-lidstaten, die proberen hun werk te verbieden, of ervoor zorgen dat ze lange tijd moeten wachten voordat ze mensen in veiligheid op het land kunnen brengen.

Ondertussen heeft de EU met verschillende Noord-Afrikaanse landen al talloze deals gesloten om mensen op de vlucht te stoppen via geld, wapens, grens-technologie, politie trainingen, enz. Het is te verwachten dat de patrouilleboot van afgelopen zondag bewapend was met gelden van de EU.

Dodelijke EU-grenzen: 1800 verloren mensenlevens

Sinds 2014 zijn al meer dan 1800 mensen gestorven in de golven van de Middellandse Zee, waarvan verreweg het grootste deel op weg was naar Europa. De vraag waarom mensen hun leven wagen op weg naar Europa wordt echter bijna nooit gesteld. Weinig Europese inwoners weten dat het gaat om mensen die wettelijk geen enkele mogelijkheid hebben om naar de EU te reizen.

  1. Ten eerste wordt het benodigde visum hen niet gegeven, door redenen als te weinig vermogen of inkomen, geen voltijdsbaan, of een beoogde kans dat de visumaanvrager in de EU wilt blijven omdat die bijvoorbeeld geen echtgenoot of kinderen in het thuisland heeft en daardoor een ‘verdacht reizigers profiel’ heeft (Scheel 2017). De ambassade medewerkers van EU-lidstaten hebben praktisch het alleenrecht te beslissen wie een visum krijgt en wie niet.
  2. Ten tweede kunnen mensen pas asiel aanvragen op het territorium van een staat en niet bij ambassades. Behalve via het visum is er echter geen wettelijke mogelijkheid om op dat territorium te komen. Bovendien proberen soms asielinstanties mensen die via een visum zijn binnen gereisd en dan een asielaanvraag doen, een straf op te leggen, voor het “liegen” voor de visum reden.

Er blijft voor verreweg de meeste mensen geen mogelijkheid over om in de EU asiel aan te vragen als te reizen zonder de juiste papieren. ‘Clandestien’, zoals dat met een chic woord, ‘irregulair’, zoals dat met een burgerlijk woord, of ‘illegaal’, zoals dat met een grof woord heet. Dat betekent overgeleverd zijn aan mensen die het buiten de officiële regels om voor je regelen dat je de Middellandse Zee oversteekt: een markt waarin mensenhandel en geweld overheerst.

Wie de schuld draagt van het geweld: De mensen zelf? Die worden gedwongen tot deze keuze. De mensenhandel? Die kan alleen bestaan door het illegaliseren van deze migratie. Dan blijft de EU over, die de regels heeft gemaakt waardoor mensen geen andere kans hebben.

Door het wegstemmen van de motie vorige week in het EU parliament worden verschillende internationale mensenrechten geschonden, waaronder:

  • Artikel 2: Eenieder heeft aanspraak op alle rechten en vrijheden, zonder enig onderscheid van welke aard ook, zoals ras, kleur, geslacht, taal, godsdienst, politieke of andere overtuiging, nationale of maatschappelijke afkomst, eigendom, geboorte of andere status.
  • Artikel 4: Niemand zal in slavernij of horigheid gehouden worden. Slavernij en slavenhandel in iedere vorm zijn verboden.
  • Artikel 5: Niemand zal onderworpen worden aan folteringen, noch aan een wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing.
  • Artikel 9: Niemand zal onderworpen worden aan willekeurige arrestatie, detentie of verbanning.
  • Artikel 14: Eenieder heeft het recht om in andere landen asiel te zoeken en te genieten tegen vervolging.

Bewegingsvrijheid voor iedereen

BIJ1 roept de Nederlandse regering en alle Nederlandse leden in het EU parlement direct op om ervoor te zorgen dat alle mensen op deze aarde eerlijke, echte en dezelfde kans hebben op een asielaanvraag en op bewegingsvrijheid in het algemeen.

  • Het visum systeem moet ofwel geheel zonder discriminatie van nationaliteit van een visumaanvrager georganiseerd zijn en anders afgeschaft worden. Zodat alle mensen dezelfde mogelijkheid hebben op een asielaanvraag in het land dat zij uitkiezen.
  • Migratiecontrole deals met Sub Sahara en West-Aziatische landen moeten worden teruggeroepen, geld moet niet naar militarisatie gaan maar naar het scheppen van een herverdeling in de wereld economie.
  • De Nederlandse regering moet zo snel mogelijk met een plan komen om elke verdere verdrinking in de Middellandse Zee te voorkomen.
  • NGO’s moeten gesteund worden met materiaal en geld om reddingsacties te volbrengen, en om in hun eigen land actief over het thema te informeren.

Iedereen die vlucht voor situaties zoals oorlog, uitbuiting, geweld, racisme, seksisme, natuurvernietiging en de gevolgen daarvan heeft recht op asiel, in het land dat mensen zelf kiezen. BIJ1 blijft strijden voor een radicaal gelijkwaardige wereld, waarin ieder mens werkelijk in vrijheid en gelijkheid leeft, en elkaar tegemoet treedt in solidariteit.

*BIJ1 gebruikt de woorden vluchtelingen en migranten zonder onderscheid: Beiden hebben volgens BIJ1 evenveel recht om te reizen en bewegen over onze aarde, net zoals ieder ander mens.Mensen die vluchten voor armoede noemt BIJ1 ook vluchtelingen, en die hebben volgens BIJ1 net zo goed recht op een beter bestaan: Waarom zou je niet weg mogen gaan uit een land dat door oneerlijke internationale verdragen en uitbuiting geteisterd is?

We gebruiken daarnaast ook het woord migranten, omdat ook als mensen niet vluchten voor een moeilijke onmenselijke levenssituatie, zij zelf de keuze zouden moeten kunnen hebben, waar zij willen leven. Want: Zolang wij mensen niet kunnen kiezen in welk land we geboren willen worden, is de hele aarde van ons allemaal.

Bron: Scheel, Stephan. 2017. “The Secret Is to Look Good on Paper”: Appropriating Mobility within and against a Machine of Illegalization. In: The Borders of “Europe”: Autonomy of Migration, Tatics of Bordering. Editor: Nicholas De Genova. Duke University Press (p. 37-63)

BIJ1-kleurenbalk